Hvað er Jöfnunarorka?

Raforku, sem framleidd er inn á íslenska raforkukerfið, er ekki hægt að geyma, hana verður að nota um leið og hún er framleidd. Því þarf raforkuframleiðsla að vera jöfn raforkunotkun hverju sinni.

Viðskiptaáætlun

Raforkuframleiðendur og raforkusalar gera ítarlega áætlun um viðskipti sín þar sem fram kemur að sú raforka, sem fyrirtækið hyggst framleiða eða kaupa fyrir næsta dag, sé jöfn þeirri sem það hyggst selja til viðskiptavina eða annarra orkufyrirtækja.

Í þessu sambandi er talað um að framleiðslu- og sölufyrirtæki séu jöfnunarábyrg og sem slík eru þau nefnd jöfnunarábyrgðaraðilar. Þó jöfnunarábyrgðaraðili skili inn til Landsnets áætlun sem er í jafnvægi fyrir næsta dag verða oft frávik frá henni þegar til kastanna kemur því ógjörningur er að spá nákvæmlega fyrir um raforkunotkun hverju sinni og frávik geta átt sér stað í framleiðslunni, s.s. þegar vélar í virkjunum bila fyrirvaralaust og framleiðsla dregst saman.

Frávik

Eitt meginhlutverk Landsnets er kerfisstjórnun á raforkukerfinu en í því felst m.a. að stilla saman raforkuframleiðslu og raforkuþörf á hverjum tíma. Því þarf Landsnet að geta mætt frávikum með því að bregðast hratt við og óska eftir að framleiðendur auki eða dragi úr framleiðslu svo hægt sé að laga hana að notkuninni á hverju augabliki. Það gerir Landsnet með því að reka jöfnunarorkumarkað og hafa til reiðu jöfnunarorku fyrir viðskiptavini til að jafna þann mismun sem orðið getur á framleiðslu og notkun þegar í rauntímarekstur er komið.

Landsnet sér um að afla jöfnunarorkunnar og annast uppgjör við hvern jöfnunarábyrgðaraðila. Jöfnunarorkunnar er aflað á reglunaraflsmarkaði og er hún verðlögð á markaðsverði fyrir hverja klukkustund.