Dreifing tíðnimælinga Smelltu á mynd til að stækka

Dreifing tíðnimælinga ásamt gæðamörkum (des. 2009).

Tíðnigæði

Rafmagn á Íslandi er flutt í formi riðstraums í þremur fösum (sbr. að þrír línuleiðarar eru í öllum rafmagnslínum). Riðstraumur þýðir að straumstefnan í hverjum fasa breytist lotubundið eða nánar tiltekið 50 sinnum á sekúndu. Þá er sagt að tíðnin sé 50 rið eða Herz [Hz] eins og hún er í allri Evrópu. Í Bandaríkjunum er rekstrartíðni raforkukerfanna hins vegar 60 Hz.

Varnir gegn flökti

Tíðni raforkukerfisins er háð jafnvægi milli notkunar og vinnslu rafmagns. Ef þetta jafnvægi héldist fullkomlega væri tíðnin einnig föst í 50 Hz. Þar sem notkun rafmagns er flöktandi víkur tíðnin frá þessu viðmiðunargildi. Þá grípa gangráðar véla og sjálfvirk vinnslustýring frá stjórnstöð strax inn í og haga vinnslu véla þannig að tíðnin sé ávallt sem næst 50 Hz.

Þegar frávik á tíðni fer yfir ákveðin mörk er gripið til afls á reglunaraflsmarkaði. Þegar raforkunotkun er meiri en vinnsla veldur það tímabundið lægri tíðni. Vinnsla umfram notkun skilar sér hins vegar tímabundið í hærri tíðni. Til viðbótar sjálfvirkri vinnslustýringu eru settar upp kerfisvarnir hjá stórnotendum sem sjá um að leysa út álag samkvæmt sérstökum varnaráætlunum til að sporna við mikilli undirtíðni.
 
Í reglugerð um gæði raforku og afhendingaröryggi eru sett eftirfarandi skilyrði um tíðni í raforkukerfinu:

Kerfistíðni skal vera 50 Hz. Við eðlileg rekstrarskilyrði á meðalgildi rekstrartíðni mælt yfir 10 sekúndur að vera innan eftirfarandi marka:

  • 50 Hz ± 1 % (þ.e. 49,5 – 50,5 Hz) 99,5 % tímans.
  • 50 Hz +4 / -6 % (þ.e. 47 – 52 Hz) 100 % tímans.

Auk þessara skilgreindu vikmarka tíðnigæða í reglugerðinni setur Landsnet sér enn strangari markmið til tíðnigæða í raforkukerfinu.

  • Landsnet
  • Gylfaflöt 9
  • 112 Reykjavík
  • Sími 563 9300
  • Fax 563 9309
  • landsnet@landsnet.is
  • Kennitala 580804-2410