Tvö meginverkefni

Samstarfhópur Landsnets og SSf hefur haldið allmarga samráðsfundi og standa vonir til að hægt verði að leggja fram greinargerð um málið á næstu misserum en á liðnu ári var einkum unnið að tveimur meginverkefnum.

Á Hellisheiði

Sannprófun á umhverfismati háspennulína

Megintilgangur þessa verkefnis er að gera tillögur að og prófa verklag við sannprófun umhverfismats vegna háspennulína hér á landi. Hér um eins konar forverkefni að ræða og því talið eðlilegt að leggja eina valda matsskýrslu til grundvallar. Skýrsla um mat á umhverfisáhrifum Sultartangalínu 3 var valin til rannsóknarinnar, en hún var gefin út árið 2002 og lauk vinnu við framkvæmdina árið 2005.

Möguleg umhverfisáhrif framkvæmdarinnar voru metin með þrennum hætti. Í fyrsta lagi var matsskýrsla framkvæmdarinnar rýnd. Í því fólst skráning allra umhverfisáhrifa sem fram komu í skýrslunni, ásamt viðeigandi spám og mótvægisaðgerðum. Í öðru lagi var leitað álits sérfræðinga um hvort einhverjir þættir gætu hafa verið vanræktir í umhverfismatinu og skýrslunni. Loks var ástand línustæðisins og nágrennis þess kannað frá Sultartanga að Brennimel í Hvalfirði til þess að koma auga á möguleg áhrif framkvæmdar sem ekki höfðu verið tilgreind í matsskýrslu.

Vettvangsathuganir

Sumarið 2008 var megináhersla lögð á vettvangsathuganir. Lagt var mat á hæfi (e. auditability) spáa og mótvægisaðgerða, jafnframt því sem aðferðir við sannprófun voru mótaðar. Í vettvangsrannsóknum var safnað gögnum og sérstök áhersla var lögð á að mæla rask í kringum mastursstæði og nýja slóða.
Flestar námur sem notaðar höfðu verið til efnistöku voru skoðaðar sérstaklega m.t.t. frágangs. Valinn var á tilviljanakenndan hátt fimmtungur mastra/hliðarslóða á svæðinu, alls 69 talsins. Umfang rasks við möstur og hliðarslóða var mælt og skráð. Rask var skilgreint sem sjáanleg áhrif framkvæmdar á umhverfið, t.d. á gróður eða yfirborðslög jarðmyndana. Svæðin voru mæld og flatarmál þeirra reiknað. Heildarrasksvæði masturs samanstóð af malarbornu plani, rasksvæði utan þess og rasksvæði staga. Heildarrasksvæði hliðarslóða samanstóð af malarbornum hliðarslóðum og rasksvæði utan þeirra. Aðalslóðar voru kannaðir á sama hátt og hliðarslóðar, 25m í hvora átt út frá hliðarslóðum sem skoðaðir voru.

Úrvinnsla gagna og frekari gagnaöflun stendur yfir. Stefnt er að því að skila skýrslu sumarið 2009 og gefa út ritrýnda vísindagrein á haustmánuðum sama ár.
Verkefnið var kynnt í október 2008 á málþingi Skipulagsstofnunar í tilefni af 15 ára afmæli laga um mat á umhverfisáhrifum á Íslandi.

Kostnaðarmat sjónrænna áhrifa háspennulína

Hér er um vandasamt verkefni að ræða sem ekki hefur verið reynt áður hér á landi. Undirbúningur hefur verið fólginn í því að kanna skyldar rannsóknir erlendis og móta í ljósi þeirra aðferðir fyrir svona rannsókn hér á landi.

Markmiðið er að tillit verði tekið til sjónrænna áhrifa þegar reiknaður er kostnaður vegna raforkuflutninga hér á landi. Við svona rannsóknir erlendis hefur verið beitt aðferðum skilyrts verðmætamats og verður það gert í þessari rannsókn.

Val á matssvæði

Útbúið hefur verið myndefni, spurningalistar samdir og markhópar valdir. Farið var um Suðurland og meðfram Búrfellslínu II til að velja heppilegt matssvæði. Ákveðið var að nota háspennulínur á Hellisheiði og í nágrenni Hveragerðis og Selfoss.
 
Teknar voru raðir mynda á ýmsum stöðum á þessu svæði og þær settar saman til að gefa sem víðast sjónarhorn án þess að brengla fjarlægðir eða stærð mastra á myndunum. Sjónarhornið var alltaf frá Suðurlandsvegi, eins og möstrin birtast vegfarendum. Þannig varð til sería af myndum þar sem möstur sjást í landslaginu. Til samanburðar var búin til önnur sería þar sem möstrin höfðu verið fjarlægð með myndvinnslu.

Ætlunin er að velja handahófsúrtak 210 íbúa Reykjavíkur, Hveragerðis og Selfoss og leggja fyrir spurningalista um vilja fólks til að bera kostnað af því að „losna við háspennulínur úr landslaginu“ með því að flytja rafmagn eftir jarðstrengjum. Nú stendur yfir prófun þessa spurningalista og myndefnis og verður sjálf rannsóknin framkvæmd í ársbyrjun 2009. 

Einnig er gert ráð fyrir að hópurinn taki hin efnahagslegu áhrif til frekari athugunar.



 

  • Landsnet
  • Gylfaflöt 9
  • 112 Reykjavík
  • Sími 563 9300
  • Fax 563 9309
  • landsnet@landsnet.is
  • Kennitala 580804-2410