Hæstiréttur hafnaði í dag kröfu nokkurra landeigenda um að ógilda ákvörðun ráðherra frá 21. júní 2024 um heimild Landsnets til eignarnáms réttinda vegna lagningar Suðurnesjalínu 2 í Sveitarfélaginu Vogum.
Með dómi Hæstaréttar er staðfest að heimild og framkvæmd eignanáms vegna Suðurnesjalínu 2 hafi verið lögum samkvæmt. Samhliða dómsniðurstöðunni vill Landsnet árétta að fyrirtækið kýs ávallt að ljúka málum með samningum. Þegar horft er til síðustu tuttugu ára hafa samningar við landeigendur náðst í yfir níu af hverjum tíu tilfellum. Í örfá skipti hafa viðræður ekki skilað árangri og þá hefur þurft að grípa til eignarnáms. Landeigendur hafa þó ávallt rétt til að láta reyna á eignarnámið fyrir dómi, líkt og gert var í þessu tilviki.
15 ára töf á framvindu framkvæmdanna
Umhverfismat vegna Suðurnesjalínu 2 var fyrst samþykkt árið 2009 og voru landeigendum kynnt áform um lagningu línunnar vorið 2011 eða fyrir akkúrat 15 árum. Árið 2014 veitti Orkustofnun svo leyfi fyrir byggingu og rekstri línunnar og sveitarfélögin á svæðinu veittu framkvæmdaleyfi. Áfram var þó tekist á um valkostina við útfærslu línunnar, sem leiddi til frekari tafa á leyfisveitingum og þörf fyrir úrskurði um málsmeðferðina á ýmsum stigum.
Framkvæmdir við Suðurnesjalínu 2 hófust svo árið 2024 á þeim jörðum þar sem samningar lágu fyrir og eru nú langt komnar. Einungis er eftir að framkvæma á þeim jörðum sem tengjast eignarnáminu sem kom til kasta dómstóla.
Ragna Árnadóttir, forstjóri:
„Það er gott að fá niðurstöðu eftir áralanga óvissu og um leið staðfestingu á að framkvæmd eignanáms Landsnets hafi verið lögum samkvæmt. Ég legg áherslu á að dreginn verði lærdómur af því hvernig þessi framkvæmd varð að svona miklu átakamáli. Við hljótum að vera sammála um að niðurstaða um mikilvæga innviðauppbyggingu þurfi að geta fengist fyrr og framkvæmdir séu ekki að tefjast kannski hátt í tvo áratugi. Dómstólar eiga hrós skilið fyrir að vinna málið á sómasamlegum hraða, eftir að það fór í þann farveg, en aðdragandinn var að mínu mati of langur. Samtal Landsnets við sveitarfélög, landeigendur og aðra hagaðila hefði klárlega mátt ganga betur. Af þessu þurfum við að læra. Það eru sameiginlegir hagsmunir allra aðila að mál sem þessi dragist ekki úr hófi með tilheyrandi kostnaði fyrir samfélagið í heild.“